Asansör Yönetmeliği: Periyodik Kontrol, Bakım ve Yönetici Sorumluluğu

Ana Sayfa › Blog · 23 Ağustos 2026 — Gözde Yönetim

Asansörlerle ilgili hangi mevzuat geçerlidir?

Türkiye'de asansörlerin işletilmesi ve denetimi, birbirini tamamlayan iki temel yönetmelikle düzenlenir. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, asansörün işletmeye alındıktan sonra kim tarafından bakımının yapılacağını, bina sorumlusunun ve bakım firmasının yükümlülüklerini belirler. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulmuş olup, asansörlerin yılda bir kez yetkili muayene kuruluşlarınca denetlenmesi usulünü ve kontrol sonucuna göre uygulanacak etiketleme sistemini düzenler. Bu iki yönetmelik birlikte, asansörün hem günlük işletme güvenliğini hem de periyodik denetimini kapsar.

Yıllık periyodik kontrol nasıl yapılır?

Bina sorumlusu, yani apartman veya site yöneticisi, binadaki her asansörü yılda en az bir kez yetkilendirilmiş bir A tipi muayene kuruluşuna kontrol ettirmekle yükümlüdür. Bu kontroller genellikle ilgili belediye veya il özel idaresi ile muayene kuruluşları arasında yapılan protokoller çerçevesinde yürütülür; yönetici, bulunduğu ilçe belediyesinin asansör kontrol protokolü kapsamındaki yetkili kuruluşlarla iletişime geçerek randevu ve kontrol sürecini başlatır. Kontrol sırasında asansörün mekanik aksamı, elektrik tesisatı, kapı kilit sistemleri, fren ve hız sınırlayıcı düzenekleri ile kabin içi güvenlik ekipmanları teknik olarak incelenir.

Kontrol sonucu renk etiketleri ne anlama gelir?

Periyodik kontrol sonucunda asansöre, durumuna göre dört renkten birine sahip bir etiket yapıştırılır:

• Yeşil etiket: Asansörün uygun ve güvenli durumda olduğunu gösterir.
• Mavi etiket: Asansörde hafif kusurlar tespit edilmiştir; asansör kullanılmaya devam edilebilir, ancak kusurların bir sonraki kontrole kadar giderilmesi beklenir.
• Sarı etiket: Asansörde kusurlu durumlar tespit edilmiştir; asansör kullanılabilir ancak tespit edilen kusurların yönetmelikte belirlenen süre içinde giderilmesi ve bunun belgelendirilmesi gerekir.
• Kırmızı etiket: Asansörün güvensiz olduğu tespit edilmiştir. Kırmızı etiketli asansör derhal kullanıma kapatılır ve gerekiyorsa mühürlenir; kusurlar giderilip yeniden muayene yaptırılmadan asansör tekrar işletmeye alınamaz.

Sarı veya kırmızı etiketli bir asansörün kusurları giderilmeden kullanılmaya devam edilmesi, hem can güvenliğini tehlikeye atar hem de bina sorumlusu için yasal sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle etiket rengi ne olursa olsun, muayene raporunda belirtilen kusurların ilgili yetkili servise en kısa sürede giderdirilmesi ve belgelenmesi önemlidir.

Aylık bakım nasıl yürütülür?

Periyodik kontrol yılda bir kez yapılan denetimken, aylık bakım asansörün sürekli çalışır ve güvenli durumda tutulmasını sağlayan düzenli bir hizmettir. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre bina sorumlusu, yetki belgesine sahip bir asansör monte eden firma veya yetkili servis ile yazılı bir bakım sözleşmesi yapmak zorundadır. Bakım sırasında yapılan işlemler, tarih ve yapılan işlemleri gösterecek şekilde bir bakım kayıt defterine işlenir; bu defter denetimlerde ve olası bir arıza sonrası sorumluluk tespitinde başvurulan temel belgedir. Ayrıca kabin içinde bakım firmasının unvanı, iletişim bilgileri, asansörün kapasitesi ve acil durumda aranacak numaraları gösteren bir bilgi etiketi bulunması gerekir.

Bina sorumlusunun (yöneticinin) yükümlülükleri

Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde "bina sorumlusu" olarak tanımlanan taraf, apartman ve sitelerde genellikle yöneticidir. Yöneticinin asansörle ilgili başlıca yükümlülükleri şunlardır:

• Yıllık periyodik kontrolün süresi içinde yaptırılması ve etiketin görünür şekilde asılı tutulması,
• Yetkili bir firmayla aylık bakım sözleşmesi yapılması ve bakım kayıtlarının düzenli tutulması,
• Kontrol veya bakım sırasında tespit edilen kusurların ilgili yetkili servise giderdirilmesinin takip edilmesi,
• Sarı veya kırmızı etiketli durumlarda gerekli önlemlerin gecikmeden alınması,
• Asansöre ilişkin sözleşme, rapor ve fatura gibi belgelerin bina dosyasında saklanması.

Yöneticinin genel sorumluluk çerçevesi hakkında yönetici sorumluluk sayfamıza, binada yıl içinde takip edilmesi gereken diğer periyodik işler için periyodik işler sayfamıza bakabilirsiniz. Bu takibin profesyonel bir ekip tarafından yürütülmesini isteyen binalar apartman yönetimi hizmetimizden faydalanabilir.

Kullanıcı güvenliği ve kurtarma

Asansörde mahsur kalma gibi acil bir durumda, kullanıcıların panik yapmadan kabin içindeki acil durum düğmesiyle bakım firmasını veya belirtilen acil numarayı araması gerekir. Asansöre yetkili servis dışında herhangi bir kişinin (kapıcı, bina sakini veya ilgisiz bir teknisyen dâhil) müdahale etmesi kesinlikle önerilmez; usulüne uygun eğitim ve ekipman olmadan yapılacak bir müdahale hem mahsur kalan kişi hem de müdahale eden kişi için ciddi risk taşır. Bina girişinde veya kabin içinde bakım firmasının acil durum iletişim bilgilerinin güncel ve görünür şekilde bulunması, böyle bir durumda kaybedilecek zamanı azaltır.

Asansör ölçüleri ve erişilebilirlik

Yeni yapılarda asansör kabini ölçüleri ve kapı genişlikleri, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde belirlenen asgari standartlara göre projelendirilir; bu standartlar hem günlük kullanımı hem de tekerlekli sandalye kullanıcıları başta olmak üzere engelli bireylerin erişilebilirliğini gözetecek şekilde düzenlenmiştir. Uygulamada yaygın kullanılan asgari ölçütler şu şekildedir:

• Kat sayısı ve asansör zorunluluğu: Kat adedi üç olan binalarda ileride asansör yapılabilmesi için yerinin bırakılması, dört ve daha fazla kat adedi olan binalarda ise asansör tesis edilmesi aranır.
• Tek asansörlü binalarda kabin ölçüsü: Kabinin dar kenarı en az 1,20 metre, kabin alanı en az 1,80 m², kapı net geçiş genişliği en az 0,90 metre olacak şekilde projelendirilir; bu ölçüler tekerlekli sandalye kullanıcıları dâhil herkesin asansörü kullanabilmesini amaçlar.
• İki asansör zorunluluğu: On kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde yirmiden fazla bağımsız bölüm bulunan yapılarda en az iki asansör yapılması aranır.
• Yük, eşya ve sedye asansörü ölçüsü: Bu asansörlerden en az biri, sedye ve eşya taşımaya uygun olacak şekilde dar kenarı en az 1,20 metre, alanı en az 2,52 m² ve kapı net genişliği en az 1,10 metre olarak, yangına dayanıklı ve duman sızdırmaz malzemeyle projelendirilir.

Kat sayısı arttıkça asansör sayısı ve acil durum asansörüne ilişkin ek teknik şartlar da devreye girer; bu şartlar yapı ruhsatı aşamasında proje müellifi ve ilgili idare tarafından uygulanır. Ruhsatı önceki yönetmelik döneminde alınmış mevcut binalarda asansör ölçülerinin sonradan güncel standarda getirilmesi genellikle yapının fiziki yapısına bağlıdır; böyle bir değişiklik gündeme geldiğinde konunun bir uzmana ve gerekiyorsa ilgili belediyeye danışılması uygundur.

Sigorta ve sorumluluk

Asansör kaynaklı bir kaza hâlinde sorumluluk, kusurun kaynağına göre değerlendirilir: periyodik kontrolü zamanında yaptırmayan veya tespit edilen kusuru giderdirmeyen bina sorumlusunun, bakımı sözleşme kapsamında yürüten firmanın veya asansörü üreten/monte eden firmanın sorumluluğu ayrı ayrı gündeme gelebilir. Bu riski azaltmak amacıyla binalar için asansör kazalarını da kapsayan bina sorumluluk sigortası yaptırılması, hem kat malikleri hem de yönetici açısından önemli bir güvencedir. Yangın güvenliği bağlamında asansörlerin (özellikle acil durum asansörünün) taşıdığı teknik gereklilikler için apartmanlar için yangın yönetmeliği yazımıza bakabilirsiniz.

Maliyetlerin ortak gider olarak paylaşımı

Asansörün periyodik kontrol ücreti, aylık bakım bedeli, elektrik tüketimi ve gerektiğinde yapılacak onarım veya yenileme masrafları, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında ortak gider sayılır ve kat maliklerince arsa payı oranında karşılanır. Bu giderlerin yıllık işletme projesinde ayrı bir kalem olarak gösterilmesi, hem şeffaflığı sağlar hem de asansör bakımı gibi düzenli ödenmesi gereken kalemlerin aksamasını önler. Ortak gider paylaşımının genel esasları için Kat Mülkiyeti Kanunu 20. madde yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Asansör periyodik kontrolü yılda kaç kez yapılır?

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre asansörler yılda en az bir kez yetkili bir A tipi muayene kuruluşu tarafından kontrol edilir.

Kırmızı etiketli asansör kullanılmaya devam edilebilir mi?

Hayır. Kırmızı etiket, asansörün güvensiz olduğunu gösterir; asansör derhal kullanıma kapatılır ve kusurlar giderilip yeniden muayene yaptırılmadan tekrar işletmeye alınamaz.

Aylık bakım ile yıllık periyodik kontrol arasındaki fark nedir?

Yıllık periyodik kontrol, yetkili bir muayene kuruluşunun yaptığı bağımsız denetimdir. Aylık bakım ise bina sorumlusunun sözleşme yaptığı bakım firmasının düzenli olarak yürüttüğü teknik bakım hizmetidir; ikisi de zorunludur ve birbirinin yerine geçmez.

Asansör kontrol ve bakım ücretlerini kim öder?

Bu ücretler Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortak gider sayılır ve tüm kat malikleri arasında arsa payı oranında paylaştırılır.

Asansörde arıza olursa kime haber verilmelidir?

Bakım sözleşmesi yapılan yetkili firmaya veya kabin içindeki bilgi etiketinde yer alan acil durum numarasına haber verilmelidir; yetkili servis dışında bir kişinin müdahale etmesi önerilmez.

Asansörlerinizin periyodik kontrol ve bakım süreçlerinin yönetmeliklere uygun şekilde takip edilmesi için Gözde Yönetim iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Mersin'de profesyonel site ve apartman yönetimi mi arıyorsunuz? Gözde Yönetim; aidat takibi, genel kurul, personel ve bakım-onarım süreçlerini Kat Mülkiyeti Kanunu'na uygun ve şeffaf biçimde yürütür.Site yönetimi ·Apartman yönetimi ·Tüm hizmetler ·İletişim ·(0324) 325 3 325